شیر سلونوئیدی یا سلونوئید ولو یا شیر سیم‌لوله‌ای یک نوع شیرالکترومکانیکی عمل کننده است که به وسیله جریان الکتریکی عبورکننده از سیم‌لوله کنترل می شود. بدین صورت که در شیرهای دارای دو پورت سیال بین ورودی و خروجی سوییچ شده و در شیرهای دارای سه پورت، خروجی بین دو پورت جابجا می شود. چندین شیر سلونوئیدی را می توان با هم در یک دریچه قرارداد. با وجود این که در اغلب شیرهای سلونوئیدی از محرک پیستونی استفاده می شود، محرک های آرمیچر محوری و محرک سوپاپی نیز در آن کاربرد دارند.
این شیرهای از دو قسمت سلونوئید و بدنه ( شیر ) تشکیل می شوند (شکل زیر). قسمت سلونوئید خود شامل سیم پیچ ، میله آهنی ، فنر ، شیر کنترلی و کابل کنترلی می باشد شیر اصلی هم از ورودی ، خروجی ، قطعه مسدود کننده جریان و دیافراگم و فنر تشکیل می شود در موقع فعال بودن سلونوئید همواره جریان بسیار ضعیفی از سیال از مجرا و شیر کنترلی عبور می کند . شیرهای سلونوئید از آب بندهای لاستیکی یا فلزی برای آب بندی جاهای مختلف استفاده می شود . در شیرهای که از دیافراگم استفاده می شود یک فنر برای باز نگه داشتن دیافراگم در مواقع غیر فعال بودن شیر استفاده می شود .
یک طرح ساده از شیر سلونوئید در حالت غیر فعال و مسیر بسته فرض کنیم و سیال مورد استفاده آب باشد . آب از ورودی شیر به داخل جریان می یابد و از سوراخ های که در دیافراگم وجود دارد قسمت بالا و پایین آن را پر می کند و یک فشار ثابت ایجاد می کند و دیافراگم از جای خود حرکت نمی کند و شیر بسته باقی می ماند. ولی هنگامی که جریان در سلونوئید برقرار می شود نیروی مغناطیسی سلونوئیدرا به سمت بالا کشیده و شیر کنترلی باز می شود با باز شدن این قسمت از شیر تعادل فشار از بین می رود و دیافراگم را به بالا فشار می دهد و شیر باز می شود و همواره جریان بسیار کمی از قسمت کنترلی شیر عبور می کند که این تعادل را مرتبا بر هم می زند و شیر باز باقی می ماند . وقتی که سلونوئید دوباره غیر فعال می شود قسمت کنترلی بسته می شود دوباره قسمت بالا و پایین دیافراگم دوباره به تعادل فشار می رسد و شیر را می بندد ( شکل زیر)
حفاظت سلونوئید
در شیر برقی کل شی با در پوش پوشیده میشود. این پوشش شیر را از گرد و غبار و ذرات خارجی و راه انداز را از آسیب محافظت میکند. در بسیاری از موارد لازم است از رویه های ضد انفجار استفاده شود. در مکان هایی که براساس استاندارد مناطق خطرناک مانند محیط های دارای بنزین – نفت – الکل و دیگر مایعات قابل اشتعال قرار میگیرند حتما باید از در پوش ضدانفجار استفاده کنند.
انواع شیرهای سلونوئیدی
شیر برقی هیدرولیکی
شیر برقی پنیوماتیکی
انواع شیرهای هیدرولیکی و پنوماتیکی
شیر هیدرولیک کنترلی
شیر هیدرولیک توزیع کننده پیلوت دار
شیر هیدرولیک کنترل فشار
شیر پنوماتیک متعادل کننده پروپوشنال
شیر ماژولار پنوماتیک
شیر پنوماتیک دستی
کاربرد شیرهای هیدرولیکی
صنعت فولاد
صنایع سیمان
صنایع سنگین
صنایع خودرو سازی
خطوط تولید ماشین آلات هیدرولیک
کاربرد شیرهای پنوماتیکی
اتوماسیون صنایع غذایی
صنایع داروسازی
صنایع شیمیایی
صنایع خودرو سازی
صنایع کاشی وسرامیک
خطوط تولید
کاربرد ها
شیرهای سلنوئیدی کاربردهای فراوانی در خاموش و روشن کردن اجزای الکترونیکی شیر، توزیع و مخلوط کردن مایعات دارند. به علت سرعت بالا و امن بودن سویچینگ، قابلیت اطمینان بالا، عمر طولانی، سازگاری مطلوب، مواد اولیه مرغوب، نیاز به قدرت راه اندازی پایین و طراحی کم حجم از مزایای این نوع شیرها محسوب میشود که کاربرد آن ها را در صنعت افزایش داده است. از شیرهای سلنوئیدی می توان در گستره وسیعی از کاربردهای صنعتی، مانند کنترل عمومی، کالیبراسیون و تست های استاندارد، سیستم های کنترل نیروگاه های آزمایشی، سیستم های کنترل فرآیند و تجهیزات اصلی کارخانه هایمختلف استفاده نمود. شیرهای سلونوئیدی در پنوماتیک سیالات با حجم بالا و سیستم های هیدرولیکی به منظور کنترل سیلندر، کنترل قدرت موتورهای موجود و شیرهای بزرگ صنعتی کاربرد دارند. از شیرهای سلونوئیدی با کنترل اتوماتیک به عنوان آب پاش در سیستم های آبیاریاتوماتیک استفاده می شود. همچنین در ماشین های لباسشویی خانگی و ماشین های ظرفشویی، شیرهای سلونوئیدی نقش کنترل مقدار آب وارد شده به ماشین را برعهده دارند. این نوع شیرها کاربردهایی نیز در سیستم های پاشش سوخت و سیستم های تصفیه آب خانگی دارند. شیر سیم‌لوله‌ای در دستگاههای خانگی قهوه‌ساز تمام خودکار برای تغییر جهت جریان آب از خروجی بخار (که برای کف‌دادن شیر استفاده میشود) به خروجی آب داغ (که به منظور عبور از پشته قهوه خردشده استفاده میشود) کاربرد دارد.